ΑΝΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ Η ντροπή του αιώνα μας


Γ. Τριγάζης, εφ. «Ελευθεροτυπία»
Ακούγεται απίστευτο, αλλά είναι αληθινό: στην εκπνοή του 20ουαιώνα, που άνοιξε καταπληκτικούς ορίζοντες στη γνώση, 1 στους 6 κατοίκους της γης, δηλαδή σχεδόν 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι, δε γνωρίζουν γραφή και ανάγνωση.
Πρόκειται για μεγάλη ντροπή του αιώνα μας και κραυγαλέα πηγή ανισότητας και αποκλεισμού στο σύγχρονο κόσμο των μεγάλων αντιφάσεων.
Στον κόσμο που έγινε - σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ - οκτώ φορές πιο πλούσιος τα τελευταία 50 χρόνια, αλλά σε 1 στους 4 κατοίκους του αναλογεί εισόδημα λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα. Που υποτίθεται ότι ζει το «θρίαμβο των
ανθρώπινων δικαιωμάτων», αλλά 700 εκατομμύρια πολίτες του είναι άνεργοι ή υποασχολούμενοι. Σ' έναν κόσμο που λέγεται ότι έχει μετατραπεί σε «γειτονιά» από την έκρηξη στα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας αλλά αναλογούν μόλις 2 τηλεοράσεις ανά 1.000 κατοίκους στις 48 «ελάχιστα αναπτυγμένες χώρες», ενώ στον ίδιο αριθμό κατοίκων του αναπτυγμένου Βορρά αναλογούν 300 τηλεοράσεις.
Παρόμοια αντίφαση αποτυπώνεται και στο πρόβλημα του αναλφαβητισμού, που μαστίζει κυρίως τις λεγόμενες, αναπτυσσόμενες χώρες. Μάλιστα, σε 33 από αυτές τις χώρες; ο αναλφαβητισμός είναι από 50 έως 77% του ενήλικου πληθυσμού, σύμφωνα με την Έκθεση του ΟΗΕ για την Ανθρώπινη Ανάπτυξη του έτους 1997.
Όμως δεν είναι πρόβλημα μόνο του Τρίτου Κόσμου ο αναλφαβητισμός. Στην Ελλάδα είχαμε 617.646 αναλφάβητους, δηλαδή 6,8% του ενήλικου πληθυσμού, σύμφωνα με στοιχεία της απογραφής του 1991. Όπως και σε άλλα προβλήματα, οι γυναίκες έχουν το προβάδισμα και στον αναλφαβητισμό με ποσοστό 9,8%. Ιδιαίτερα οξύ είναι το πρόβλημα στους Τσιγγάνους, παλιννοστούντες, μουσουλμάνους, καθώς και στους μετανάστες που ο αριθμός τους και οι χώρες προέλευσής τους έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια.
Μιλώντας για αναλφαβητισμό έχουμε αναφερθεί ως τώρα σε εκείνους που η επιστήμη χαρακτηρίζει «οργανικά αναλφάβητους», δηλαδή που δεν έμαθαν ποτέ γράμματα, ώστε να είναι ικανοί για την πιο στοιχειώδη γραπτή επικοινωνία στην καθημερινή τους ζωή. Υπάρχει, όμως, και μια άλλη κατηγορία, που χαρακτηρίζονται «λειτουργικά αναλφάβητοι», δηλαδή άτομα που εγκατέλειψαν το σχολείο πρόωρα και δεν έχουν την ικανότητα της γραπτής επικοινωνίας σε βαθμό που να τους επιτρέπει την ουσιαστική συμμετοχή στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Ποσοτικά ο λειτουργικός αναλφαβητισμός προσδιορίζεται με κριτήριο την 9χρονη υποχρεωτική εκπαίδευση και στη βάση αυτή υπολογίστηκε στην Ελλάδα σε 47,8% με την απογραφή του 1991 (αντιλαμβάνεται κανείς ότι με την εξάπλωση της χρήσης των computers ακόμα και κάτοχοι πανεπιστημιακών τίτλων κινδυνεύουν να καταστούν «λειτουργικά αναλφάβητοι» ). Από τα παραπάνω στοιχεία για τον αναλφαβητισμό στη χώρα μας- που είναι από τους υψηλότερους στην Ευρώπη, όπου μόνο η Πορτογαλία (10,4%), η Μάλτα (14%), η Αλβανία (15%) και η Τουρκία (18,4%) είναι σε χειρότερη μοίρα - αναδεικνύονται οι ανεπάρκειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα είναι τελευταία σε ποσοστό του ΑΕΠ που διαθέτει για την παιδεία ανάμεσα στις αναπτυγμένες χώρες.
Ωστόσο το πρόβλημα έχει ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις, αφού συνδέεται με τη φτώχεια, την ανεργία, τις υποβαθμισμένες περιοχές, την ανισότητα των φύλλων, τις διακρίσεις σε βάρος μειονοτήτων και μεταναστών. Σε τελευταία ανάλυση, η μάχη για την εξάλειψη του -αναλφαβητισμού είναι μάχη κατά των κοινωνικών ανισοτήτων, της περιθωριοποίησης και του κοινωνικού αποκλεισμού. Μάχη για την πλήρη κατοχύρωση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στη χώρα μας, με τη δική τους διάσταση - των κοινωνικών και ατομικών δικαιωμάτων.
Γενικότερα στον κόσμο, η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού απαιτεί τη γεφύρωση του εκρηκτικού χάσματος Βορρά - Νότου, την απαλλαγή δεκάδων χωρών από τη νεοαποικιακή εκμετάλλευση και το βραχνά του εξωτερικού χρέους, τη μεταφορά πόρων από τις υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες στην παιδεία, την εφαρμογή πολιτικών για την κοινωνική ανάπτυξη, το βαθύ εκδημοκρατισμό των κοινωνικών δομών και του συστήματος των διεθνών σχέσεων, ώστε να επικρατήσει μια πιο δίκαιη, αλληλέγγυα και ειρηνική παγκόσμια τάξη.
Απαιτείται ρήξη με τη σημερινή άνιση και άδικη παγκόσμια τάξη, που επιτρέπει την ασυδοσία του πολυεθνικού κεφαλαίου, τη συγκέντρωση της δύναμης και του πλούτου σε μια μικρή ομάδα χωρών του αναπτυγμένου καπιταλισμού, την εξαθλίωση του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού της γης.
Διαφορετικά η ανασφάλεια, η ανισότητα και η ανηθικότητα θα κυριαρχήσουν στον κόσμο με όλες τις συνέπειές τους.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ
A. Να γράψτε την περίληψη του κειμένου (80-100 λέξεις).
Μονάδες 25

Β1. Συμπληρώστε τις αντιφάσεις που αναφέρει ο συγγραφέας για το σύγχρονο κόσμο μας.
α Ο κόσμος μας έγινε οκτώ φορές πιο πλούσιος τα τελευταία 50 χρόνια, αλλά……………………………………………………………………………………………………………………………………….
β) Ζει το θρίαμβο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, αλλά. . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . ………………………………………..
γ) Έχει μετατραπεί σε γειτονιά από την έκρηξη στα ηλεκτρονικά μέσα επικοινωνίας, αλλά…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
Μονάδες 10

Β2. Να συνδυάσετε κάθε ουσιαστικό της β' στήλης με το κατάλληλο επίθετο της β' στήλης και να τα χρησιμοποιήσετε σε προτάσεις.
Α' στήλη Β' στήλη
Κοινωνικός
Τίτλος
Πανεπιστημιακός
Δικαίωμα
Ανθρώπινος
Πηγή
Κραυγαλέος
Αποκλεισμός
Τελευταίος
Ανάλυση
Μονάδες 5

Β3. Να ξεχωρίσετε τις σύνθετες λέξεις στα συνθετικά τους: ..,
α) εκπνοή: …………………………….+…………………………………..
β) έκρηξη: ………………………........ + ………………………………….
γ ανεπαρκής: ... ……………………….+…………………………………..
δ) ασυδοσία: …………………………..+ ………………………………….
Μονάδες 5


Β4. Να σχηματίσετε όσες νέες λέξεις μπορείτε με τη λέξη εργασία.
Μονάδες 5

Β5. Συμπληρώστε τους ορισμούς
α) οργανικά αναλφάβητοι είναι όσοι...
β) Λειτουργικά αναλφάβητοι είναι όσοι...
Μονάδες 5

Γ. Να αναπτύξετε (έως 600 λέξεις) την άποψη: «Με την εξάπλωση της χρήσης των κομπιούτερ ακόμα και κάτοχοι πανεπιστημιακών τίτλων κινδυνεύουν να καταστούν λειτουργικά αναλφάβητοι».
Μονάδες 40

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ρατσισμός: Αίτια-συνέπειες

ΔΙΑΔΊΚΤΥΟ (ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ - ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ) -ΚΕΙΜΕΝΑ